Էմանուել Դելլե Պիանե «Պիեսներ»

Թարգմանական գրականությամբ հետաքրքրված հայ ընթերցասերներին և թատերասերներին սպասվում է հաճելի ժամանց։ «Անկյունաքար» հրակտարակչությունը նախաձեռնել է և հայերեն լեզվով առաջին անգամ լույս ընծայել ժամանակակից ֆրանսագիր դրամատուրգ Էմանուել Դելլե Պիանեի «Պիեսնե» ժողովածուն։ Այս հեղինակը շվեյցարական և իտալական ծագումով ֆրանսիացի թատերագիր է, մասնագիտական կրթությունը ստացել է Ֆրանսիայում և Միացյալ Նահանգներում, դասավանդել է Փարիզի Սորբոն-4 համալսարանում: Մի քանի տասնյակ թատերախաղերի հեղինակ է, որոնք բեմադրվել ու ներկայացվում են Ֆրանսիայում, Շվեյցարիայում, Բելգիայում, Իտալիայում, Հայաստանում, Լեհաստանում, Կանադայում, այլուր: Սակայն դռևս անծանոթ կամ քիչ ծանոթ անուն է Հայաստանում։ Էմանուել Դելլե Պիանեի «Պիեսներ» ժողովածուն ընդգրկում է երեք գործ՝ «Ադաջիո» (թարգմ. Թեոֆանա Վարդանյան), «Հրեշուհին» (թարգմ. Գրիգոր Ջանիկյան), «Տրտում սերեր կամ արագոտնության դասեր» (թարգմ.՝ Գրիգոր Ջանիկյան) թատերախաղերը, իսկ գրողի ստեղծագործական գործնուեությանն է նվիրված Անի Ջանիկյանի հեղինական ներածականը։ Իրարից բավականին տարբերվող գործերը ընթերցվում են միևնույն կլանվածությամբ։ Դրանք լարված են պահում ընթերցողի հետաքրքրությունը, գրավում, հուզում, պարբերաբար անակնկալի բերում։ Հեղնակին բնորոշ է պարզ և ավելորդ պաճուճանքից զերծ լեզուն, ինչը օգնում է, որ ընթերցողը կենտրոնան շոշափվող հարցերի վրա, զգա ամենակարևորը, չնկատի որ դա ստեղծագործություն է, այլ ոչ թե իրականություն։ Իսկ շոշափվող հարցերը մեկի դեպքում («Ադաջիո») հանդիպումը կամ հարաբերությունն է մարդու համար անխուսափելի եղող, բայց և մշտապես իրենց հեռացվվող մահվան թեմայի հետ, մյուս դեպքում («Հրեշուհին») այն չսպիացող վերքերի մասին է, որոնք հասցված լինելով ամենամերձավորից դեռվես մանուկ հասակում ուղեկցելու են մարդուն ողջ կյանքում, ցավ են պատճառելու ու ճակատագրորեն խանգարելու մշտապես։ Իսկ երրորդի դեպքում («Տրտում սերեր») ամենատարբեր դրսևորումներով քննարկվում սիրո թեման, սերեր՝ արագընթաց ու բազմազան, ինչպեիսին որ յուրաքանչյուր համար ուղեկցող ընտրված կոմպազիտոր Չեռնիի նույնանուն դաշնամուրային էտյուդներն են։ Պետք է ընդգծել գրողի գրչի մի կարևոր արժանիքը ևս՝ նրա հրաշալի հումորը, սուր, անակնկալ, երբեմն՝ սարկազտիկ, ինչը օգնում է, որ ամենադժվար հարցերին անգամ   ժպիտով վերաբերվես։ Բովանդակությամբ և արտաքին նկարագրով ներդաշնակ հրատարակության իրականություն է դարձել մի խումբ մարդկանց և կազմակերպությունների տևական և պատասխանատու աշխատանքի շնորհիվ։ Այս օրերին Էմանուել դելլե Պիանեն Հայաստանում է և ապրիլի  ինին  ներկա կլինի «Պիեսներ» գրքի շնորհանդեսին։ Էմանուել Դելլե Պիանեի «Պիեսներ» գիրքը կարել է ձեռք բերել Երևանի գրախանութներում և հետևյել հղումի ներքո  http://booksfromarmenia.com/item.php?item_id=1471

Նոր Եկեղեցի Երևանում

Armenian

 

Այսօր Երևանում առաջին պատարագը տրվեց նորակառույց Եկեղեցում, որը գտնվում է Արաբկիր թաղամասում։ Այս գեղեցիկ եկեղեցու անունն է Սուրբ Խաչ։ Շնորհավոր բոլոր նրանց, ովքեր ուրախանում են սրանով։

 

Ուրիշ տեսք հարավ-արևմուտքից.

Եվ հյուսիս-արևելքից.

Անդրադարձներ Հայաստանի եւ Քրիստոնյա Արեւելքի մասին. Ուսումնասիրություններ ի պատիվ Վրեժ Ներսիսյանի

 

Գրադարանավար գիտնականների մեջ, գիտնական գրադարանավարների մեջ

Այս հատորը նվիրված է Ներսես ավագ քահանա Ներսիսյանին (Վրեժ Ներսիսյան), ով միջազգային հեղինակություն է քրիստոնյա Միջին Արևելքի հարցերում և Բրիտանական գրադարանի քրիստոնյա Արևելքի բաժնի նախկին ղեկավար ավելի քան երեսուն տարի։ Նա Հայոց Եկեղեցու ավագ քահանա է Լոնդոնում, և շատերի գործընկերը, ղեկավարը կամ ընկերը։ Նրա աշխատուղին որպես գիտնական, հոգևորական և ընտանիքի հայր անցնում է Հնդկաստանով, միջին արևելքով և Անգլիայով։ 

Որպես համակարգող աշխատած իր երկար տարիների ընթացքում նա անխոնջ, ջանասեր աշխատանքի շնորհիվ ոչ միայն հաջողել է շեշտված նոր լիցք հաղորդել Քրիստոնյա Արևելքի մշակույթների ուսումնասիրման մեջ, այլ նաև իր բաժինը դարձրել է միջազգային ուսումնասիրողների կիզակետը։ Նա համակարգել է շատ մեծ հաջողություն վայելած ցուցահանդեսներ Բրիտանական Գրադարանում, ներառյալ եզակի «Քրիստոնյա Արևելքը» (1978), և «Գանձեր Տապանից» (2001)։ Սկզբից ևեթ, երբ նա սկսեց աշխատել Բրիտանական Գրադարանում 1975-ին սկզբում որպես հայկական ձեռագրերի համակարգող, իսկ քիչ անց նաև որպես Քրիստոնյա Միջին Արևելքի բաժնի համակարգող, նրա նպատակն էր «հավաքածուների գանձերը տեսնել ցուցադրված միջազգային ցուցահանդեսներում»։

«Ես ապահովեցի, որ ցանկացած ցուցահանդես նշի գրադարանի հավաքածուները և նշեցի, որ այն ցուցադրվի։ Ես արագացրեցի, ընտրեցի, գրեցի մակագրություններ, ուղարկեցի նյութերը և վերադարձրեցի դրանք։  Այլևս տարբեր հիմնարկներ չեն կարող վկայակոչել իրենց անգիտությունը։ Իմ ամենամեծ ներդրումը Քրիստոնյա արևելքի հավաքածուները աշխարհին ներկայացնելն էր» (Վրեժ Ներսիսյան)։

Այս հատորը նրա 70-ամյակին նվիրված հարգանքի տուրք է և իր եզակի աշխատուղու հիշատակում։ Այս աշխատանքի պատրաստման ընթացքում շատ շուտով պարզ դարձավ, որ հարցազրույցը օգտակար գործիք կլիներ, որպեսզի մենք ծանոթանանք Վրեժ Ներսիսյանի մտածողությանը և կենսագրությանը և լսենք իր կարծիքները այն մասին, թե ինչ հիմնախնդիրներ ունի գիտական աշխարհը Քրիստոնյա Արևելքի ուսումնասիրության հարցում, ինչպես նաև այսօրվա Հայաստանի հիմնախնդիրների մասին։ Նրա ձայնը հնչեղ կերպով լսվում է հարցազրույցի էջերում։

Գրքի հեղինակների թվում են այս ասպարեզի հայտնի գիտնականներ. Եվա Բալիսկա-Վիտակովսկա, Ռոբերտ Ֆենիքս, Սեբաստիան Բրոք, Ռոբերտ Թոմսոն , Ազատ Բոզոյան, Ռայմոնդ Գևորգյան և ուրիշներ, ովքեր ներկայացնում են իրենց նոր գիտական պրպտումները հատուկ Վրեժ Ներսիսյանի պատվին։ Հեղինակների անունները և հոդվածները կարելի է տեսնել այստեղ. http://booksfromarmenia/blog/sites/default/files/toc.pdf։

Գիրքը կարելի է ձեռք բերել մեր կայքից հետևյալ հասցեով. http://booksfromarmenia.com/item.php?item_id=1422&cur=USD.

 

 

 

 

 

Ներսես Լամբրոնացի «Տասներկու մարգարեների մեկնությունը»

Հնատիպ գրքերի սիրահարները, Հայերենի և Հայ աստվածաբանության մասնագետները հրաշալի հնարավորություն ունեն ձեռք բերելու 12-րդ դարի նշանավոր հայ աստվածաբանի գիրքը, որը հրատարակվել է 1826 թ. Կոստանդնուպոլսում։ Հեղինակը, Ներսես Լամբրոնացին (1153-1198 թթ.) Հայոց Եկեղեցու նշանավոր գործիչ է, ով ապրել է Կիլիկյան Հայաստանում և խաղացել զգալի դեր եկեղեցական կյանքում։ Նա Լատին և Հայ, ինչպես նաև Հույն Ուղղափառ և Հայ եկեղեցիների միաբանության առաջամարտիկներից էր։ Բացի Աստվածաշնչի տեքստի մեկնաբանության, որը համաձայն է Հայոց Եկեղեցու մոտեցմանը, Լամբրոնացու գործը հետաքրքիր է նաև եկեղեցիների միության իր մոտեցումների տեսակետից։ Լամբրոնացին եկեղեցիների միությունը սերտորեն կապում է Խաղաղության հետ, ինչը Քրիսոսի պատգամն էր։

 

Այս հրատարակությունը ունի նաև նախաբան Լամբրոնացու, իր ժամանակի և ժառանգության մասին, որը գրել է Ադամ քահանա Մակարյանը։

 

Լամբրոնացու այս կարևոր գրքի հարատարակությունը նախաձեռնել և իրագործել է Հայաստանի Աստվածաշնչային Ընկերությունը՝ նպատակ ունենալով նպաստել Աստվածաշնչային տեքստերի հետազոտությունը, օգտվելու մեր միջնադարյան հայրերի աստվածաշնչային ընկալումներից։ Այս նմանատիպ հրատարակությունը կազմակերպելու մեկ ուրիշ կարևոր նպատակն գրասերներին, մասնագետներին և գրադարաններին մատչելի դարձնել 19-րդ դարի այս հազվագյուտ գիրքը։

Գիրքը կարելի է ձեռք բերել, այցելելով http://booksfromarmenia.com/item.php?item_id=1283&cur=USD

 

 

Վերապրածներ (Ֆոտոալբոմ) 2005-2015

Նազիկ Արմենակյանի վավերագրական-լուսանկարչական նախագիծը
Մեկ տասնամյակի ընթացքում ստեղծված «Վերապրածները» մեծածավալ լուսանկարչական պատում է Հայոց ցեղասպանությունից ողջ մնացածների մասին, որն ընդգրկում է դիմանկարներ, ինտերիերի պատկերներ, ականատեսների վկայություններ և արխիվային լուսանկարներ։ Նախագիծն ընդգծում է լուսանկարչության կարևորությունը՝ 1915-ը ընկալելու և անհատական ինքնության վրա դրա հետևանքները ըմբռնելու գործում:

Նախագիծն ամփոփում է «Վերապրածներ» ֆոտոգիրքը, որը տպագրվել է 2015-ին։

Այն կազմված է 40-ից ավելի սև-սպիտակ և գունավոր լուսանկարներից և շուրջ 35 վկայությունների բացառիկ արձանագրություններից որոնք հրատարակվել են առաջին անգամ։ Գրքի ծավալուն նախաբանը հեղինակել է անվանի ֆրանսիահայ փիլիսոփա, գրականագետ Մարկ Նշանեանը որտեղ մեկնաբանվում են վերապրածների փորձառությունը ներկայացնելու, ըմբռնելու խնդիրները։ Գրքի խմբագիր, արվեստաբան Վիգեն Գալստյանը իր տեքստում դիտարկում է Արմենակյանի լուսանկարների նշանակությունը որպես աղետի հետևանքների և ներկայի միջև հարաբերակցություն ստեղծող տարածք։ Իր ձևավորման և հայեցակարգային լուծումների շնորհիվ, «Վերապրածները» լոկ պատկերների ու վկայագրությունների զետեղում չէ այլ պատումի ուրույն ձև և արվեստի ինքնուրույն առարկա։ Այն ընդլայնում է լուսանկարի տեսողական շրջանակները, դառնալով աղետալի անցյալի վերլուծության, բացահայտման և հարաբերակցման միջոց։  

 

Գիրքը կարելի է ձեռք բերել, այցելելով  http://booksfromarmenia.com/item.php?item_id=1290&cur=USD

 

Քրիստափոր Կուշնարյան «Հայ մոնոդիկ երաժշտության պատմությունն ու տեսությունը» (անգլերեն)

Այս գիրքը երկար ժամանակ եղել է մոնոդիկ երաժշտության հիմնական դասագիրքը սովետական երաժշտական բուհերում։ Կուշնարյանը վերլուծում է ավելի քան 300 ժողովրդական և եկեղեցական երգերի երաժշտական առանձնահատկությունները

Ժողովրդական երգերի տեքստերը բերված են հայերեն։ Աշխատանքի հետաքրքիր առանձնահատկությունն նրա դասական մոտեցումն է։ Երաժշտության զարգացումը խստորեն կապվում է արվեստի այլ ճյուղերի զարգացման հետ, ինչպիսիք են գրականությունը, ճարտարապետությունը և այլն։

 

 

Գիրքը կարելի է ձեռք բերել այցյլելով  http://booksfromarmenia.com/item.php?item_id=1287&cur=USD

կամ http://www.amazon.com/Armenian-Monodic-Music-history-theory/dp/9939850212/ref=sr_1_1?ie=UTF8&qid=1462541663&sr=8-1&keywords=kushnaryan

Խոսրովիկ Թարգմանիչ, «Դավանական Երկեր» (ռուսերեն)

Ankyunacar Publishing, 2016 April

Խոսրովիկ Թարգմանիչը (7-8-րդ դդ.) իր ժամանակի քրիստոնյա մեծագույն դավանաբաններից և Հայ Եկեղեցու մեծագույն աստվածաբաններից մեկն է։ 

Գրքի մեջ ամփոփված են հեղինակի հինգ նամակները տարբեր անձանց, որտեղ դրված և լուծված են գործնականում բոլոր քրիստոսաբանական հարցերը. Քրիստոսի մեկ թե՞ երկու բնություն, արդյո՞ք Քրիստոս մարդկային անձ է, չարչարելի՞ է արդյոք Քրիստոսի մարմինը, մահկանացու՞ է արդյոք Քրիստոսի մարմինը, ապականացու՞ է արդյոք Քրիստոսի մարմինը և այլն։ Եվ որ ավելի մեծացնում է գրքի արժեքը, հայրաբանական աստվածաբանական տերմինների հստակ և միարժեք համապատասխանեցումն է փիլիսոփայական տերմինների հետ, հարցեր, որոնք մինչև այժմ վեճերի առարկա են մասնագետների և աստվածաբանությամբ հետաքրքրվողների համար։

Գրքի այս հատկությունները այն եզակի են դարձնում ոչ միայն իր ժամանակի քրիստոսաբանական գրականության շրջանում, այլև նույնիսկ մեր ժամանակների համար, և ոչ միայն Հայ Եկեղեցու համար, այլև բոլոր քրիստոնեական եկեղեցիների համար։

Գիրքը մինչև այժմ հայտնի չէր նրանց համար, ովքեր չէին կարող կարդալ այն գրաբարով։ Սա գրքի առաջին թարգմանությունն է հայերենից բացի այլ լեզվի։

Նախատեսված է ռուսերենով կարդացող մեր հայրենակիցների, ինչպես նաև բոլոր այն ռուսալեզու ընթերցողների համար, ովքեր ցանկանում են Հայ Եկեղեցու մասին ունենալ խորը գիտելիքներ ոչ թե կողմնակի աղբյուրներից, այլ ուղղակի սկզբնաղբյուրներից։ 

Գիրքը կարելի է ձեռք բերել հետևյալ հղմանը հետևելով. BooksFromArmenia.com

Անի. հազարամյա մայրաքաղաք Հայոց

ԱՆԻ. ՀԱԶԱՐԱՄՅԱ ՄԱՅՐԱՔԱՂԱՔ ՀԱՅՈՑ խորագիրը կրող ալբոմ-կատալոգի մեջ զետեղված են Անիի ճարտարապետությունը ներկայացնող՝ 120 տարվա վաղեմություն ունեցող լուսապակիներից արված վերատպություններ և Անիի հնագիտական հավաքածուի նմուշներ՝ անձնագրային տվյալներով։ Կատալոգը ներառում է նյութին վերաբերող պատմական ակնարկներ և քննական տեքստեր՝ հայերեն և անգլերեն լեզուներով։

885 թ. Հայաստանում վերականգնվեց անկախ պետականությունը և Աշոտ Ա Բագրատունին հռչակվեց հայոց թագավոր։  961 թ. Անին հռչակվեց մայրաքաղաք։ Աշոտ Գ և Սմբատ Բ Բագրատունիները ծավալուն աշխատանքներ տարան Անի քաղաքի պաշտպանական համակարգի ամրապնդման և նոր պարսպապատերի կառուցման համար։

Անին կառուցապատված էր քաղաքային ճարտարապետության սկզբունքներով։ Ավագ դռներից մինչև միջնաբերդ ձգվում էր գլխավոր փողոցը, որի հետ հատվող երկրորդական փողոցները կենտրոնը կապում էին բնակելի թաղերի հետ։ 

11-րդ դարում Անին Արևելքի և Արևմուտքի բազմաթիվ երկրների հետ առևտրա-տնտեսական ու մշակութային կապեր ունեցող քաղաք էր, ուներ շուրջ 100 հազար բնակիչ։ 

1236 մոնղոլները գրավեցին և ավերեցին Անին։ Քաղաքի բնակիչների մեծ մասը հոծ խմբերով գաղթեց օտար երկրներ՝ Ղրիմ, Գալիցիա, Լեհաստան, Հարավային Ռուսաստան և այլուր։ Անին որպես քաղաք պահպանեց իր գոյությունը մինչև 14-րդ դարը։

Այս հետաքրքիր գիրքը կարելի է ձեռք բերել հետևյալ հղման միջոցով. http://booksfromarmenia.com/item.php?item_id=1231

Հայերեն Ձեռագրերի Պատառիկները Վիեննայում

Այս գիրքը հայկական ժառանգության մի փոքր մասի լավագույն ներկայացումներից է եվրոպական քաղաքում, որտեղ Մխիթարյան Հայ Կաթողիկե համայնքը իր ներկայությունն է հաստատել 18-րդ դարից։

Գրքի նախաբանից

Ավելի քան մեկ դար է անցել այն օրվանից, երբ լույս տեսավ Վիեննայի Մխիթարյան մատենադարանի հայերեն ձեռագրերի ցուցակի առաջին հատորը՝ երևելի հայագետ, միաբանության անդամ հ. Հակովբոս Տաշյանի հեղինակությամբ։ Պահանջվեց երկար ընդմիջում, գրեթե 70 տարի, մինչև որ միաբանությունը հնարավորություն ունեցավ հրատարակելու ձեռագրացուցակի երկրորդ պատկառելի հատորը հ. Համազասպ Ոսկեանի ջանքերով։ Ի վերջո, ևս 20 տարի անց ձեռագրացուցակն ամբողացրեց հ. Օգոստինոս Սեքուլյանը, ավարտին հասցնելով եռահատոր մեծածավալ աշխատությունը, որի՝ իբրև հայերեն ամենակատարյալ ցուցակներից մեկի մասին, մասնագիտական գրականության մեջ շատ է խոսվել։
 

Ներկայացվող նյութի հիմնական մասին Վիեննայի ձեռագրացուցակներին հեղինակներն անդրադարձել են՝ դրանք նկարագրելով և երբեմն, ավելի կամ պակաս չափով, դրանցից մեջբերումներ անելով։ Մենք փորձել ենք այդ պատառիկների վերաբերյալ տալ փոքր-ինչ ավելի մանրամասն տվյալներ՝ երկլեզու (հայերեն-անգլերեն) նկարագրությամբ և բնագրերի ամբողջական վերծանությամբ։ 
 

Պատառիկները ներկայացրել ենք հետևյալ եղանակով։ Եթե դրանք ձեռագրերի պահպանակներ են, նշել ենք, ըստ ձեռագրացուցակի, տվյալ ձեռագրի համարը (առանձին պատառիկների դեպքում՝ դրանց համարը), վերնագիրը, գրության թվականը, վայկը, թերթերի քանակը, նյութն ու չափը, գրիչի (հայտնի լինելու դեպքում նաև՝ ծաղկողի կամ կազմողի) ու ստացողի անունները։ Ապա, պատառիկների նկարագրությունից հետո, առանձին աղյուսակում նշված են դրանց պարունակած բնագիրը, գրատեսակը, սյունակների թիվը (1 կամ 2), նյութն ու չափերը (պահպանակների չափերը երբեմն չեն համընկնում ձեռագրին)։

Յուրաքանչյուր պատառիկի հետ տրվում է նաև նրա լուսանկարը։

Գիրքը ձեռք բերելու համար այցելել՝  http://booksfromarmenia.com/item.php?item_id=911

Գիրքը կազմել են հայտնի հայագետներ Գոհար Մուրադյանն ու Արամ Թոփչյանը։

Գիրքը հրատարակվում է Գրացի «Վեստիգիա» ձեռագրագիտական կենտրոնի նախաձեռնությամբ (տնօրեն՝ Էրիխ Ռենհարտ) և «Անկյունաքար» հրատարակչության համագործակցությամբ։

Կարապետ եպս. Տեր-Մկրտչյան «Սուրբ մյուռոնի օրհնությունը»

Վաստակաշատ հայագետ, վաստակավոր գործիչ Կարապետ եպիսկոպոս Տեր-Մկրտչյանի «Սբ. Մյուռոնի օրհնությունը» եզակի աշխատություն է, որն այսօր էլ պահպանել է իր արդիականությունը։ Աշխատությունն այն բացառիկ ուսումնասիրությունների շարքին է պատկանում, որոնցում առկա են և՛ գիտական, և՛ հանրամատչելիության սկզբունքները։ Սրբալույս Մյուռոնը որպես Սուրբ Հոգու շնորհների բաշխման և միաժամանակ հայի ինքնության կարևորագույն բաղադրիչ, մեծ տեղ է զբաղեցնում հայ ժողովրդի կյանքում։ Ուստի կարևոր է, որ այս աշխատությունը ոչ միայն վերահրատարակվի, այլև՝ թարգմանվի օտար լեզուներով։

Տեղին է հիշել երջանկահիշատակ Վազգեն Ա Հայրապետի խոսքը. «Մենք հավատում ենք, որ այս օրհնված Մյուռոնի ամեն մի կաթիլի մեջ շողում է մի ճառագայթ աստվածային փառաց լույսից, քանի որ ամեն անգամ նոր Մյուռոնի մեջ խառնվում է հին Մյուռոն։ Ամեն նոր օրհնված Մյուռոնի մեջ կա մի մասնիկ Սուրբ Գրիգոր Լուսավորչի օրհնած առաջին Մյուռոնից»։

Մեր օրերում բազմաթիվ են Սրբալույս Մյուռոնի պատրաստման և օրհնության կանոնների վերաբերյալ տարածավալ աշխատություններն ու ուսումնասիրությունները, որոնք սակայն 20-րդ դարասկզբին մեծ թիվ չէին կազմում։

Այս առումով Կարապետ եպիսկոպոս Տեր-Մկրտչյանի 20-րդ դարասկզբին հրատարակված երկը փոքրածավալ, սակայն ամենաընդգրկուն ուսումնասիրությունն էր։

Գրիք տեքստը գրված է երեք լեզվով. հայերեն, անգլերեն և ռուսերեն

Գիրքը կարելի է ձեռք բերել հետևյալ հղման միջոցով. http://booksfromarmenia.com/item.php?item_id=1187

 

Pages

Subscribe to BooksFromArmenia Blog RSS